miércoles, 3 de octubre de 2012

O PLANETA FRACTÚRASE
 

O 11 de abril deste ano rexistráronse dous grandes terremotos de magnitude 8.7 e 8.2 no océano Índico, ao sueste de Sumatra. Tremeu a terra dende Australia ata India e o sueste asiático e morreron dúas persoas e outras oito faleceron por ataques cardíacos. Foron moi poucas vítimas e danos en comparación coa tremenda catástrofe do terremoto de 2004 na rexión, cando o tsunami desencadeado se cobrou miles de vidas. Pero non pasou desapercibido para os científicos: foi un grande acontecemento na historia da Terra, algo excepcional, porque eses sismos se deberon a un proceso de fractura dunha das grandes placas tectónicas (a Indoaustraliana) que forman a codia terrestre.

En realidade, o terremoto de 8.7 respondeu a catro fracturas no interior da placa, tres delas paralelas entre si e unha cuarta perpendicular a elas, formando no seu conxunto unha falla en chanzo. O proceso durou dous minutos e 40 segundos e foi seguido dúas horas despois por outro terremoto de magnitude 8.2. A zona de rotura situouse a uns centenares de quilómetros da costa occidental de Sumatra e en pleno mar. Rompeu o fondo do océano. Os terremotos deron lugar ao que os expertos denominan esgazaduras de placa.


Ramón Cid.

martes, 2 de octubre de 2012

O CERN COURIER, revista especializada que publica o Laboratorio Europeo de Física de Partículas (CERN), salienta no seu último número os resultados obtidos por investigadores da Facultade de Física da USC dentro da colaboración LHCb, na que tamén participa o Grupo de Altas Enerxías de Santiago, na busca de nova física en desintegracións dunha partícula, o mesón K 0 S.   Os físicos de LHCb, coordinados por Xabier Cid e Diego Martínez Santos que actualmente se atopa no CERN, buscaban desviacións na predicción da teoría que puidesen indicar a presenza de novos fenómenos na física das interaccións fundamentais.

jueves, 27 de septiembre de 2012

Antonio Casares, 200 anos do seu nacemento.


Antonio Casares é un dos creadores da análise química en España e o pai da espectroscopía española. É unha figura tamén clave na introdución da anestesia e un experto en nutrición e en toxicoloxía. É un referente na análise de augas que desenvolveu durante corenta anos, contribuindo de xeito deicisivo a que a que os balnearios galegos tivesen un notable pulo ao longo do S.XIX. Fixo notables achegas no estudo das vides, no campo da mineroloxía, e mesmo é o iniciador dos estudos meteorolóxicos en Galicia. Establece a Química como verdadeira disciplina cientifica na universidade compostelá, sendo a dimensión investigadora e experimental unha das sús fundamentais contribucións.
A súa calidade como mestre foi extraordinaria como acreditan os seus alumnos, e doutra parte é autor dun dos libros máis senlleiros do S.XIX para o ensino da Química: o “Manual de Química General con aplicación a la industria y con especialidad a la agricultura”, con catro edicións ao longo de 23 anos. Ademais, traduciu textos moi importantes en Química do primeiro tercio do século XIX como o Tratado de Farmacia, Teórico y Práctico de E. Soubeiran en 1847, e o Tratado de Química Legal de Gautier de Claubry en 1852.


Está relacionado cos mellores tempos do traballo experimental na facultade de Medicina daquela época, é o primeiro decano na Facultade de Farmacia, e durante o seu mando como reitor da universidade de Santiago créase a Escola de Veterinaria, aínda que non logrou consolidarse. É o responsable da xeración da primeira luz eléctrica en Galicia e das primeiras en España, e ata participa en iniciativas de carácter forense, formando parte do equipo que estudou os restos atribuidos ao apóstolo Santiago, despois de moito tempo de estaren semidesaparecidos.
Se houbese que sinalar unha especial cualidade de Casares, destacaríamos a súa intuición. Ela está detrás da inmediata importancia que lle deu ás novas sobre o uso do éter e o cloroformo como anestésico na práctica médica; adiantouse en moitos anos a outros químicos ao recoñecer a importancia da hipótese de Avogadro, e decatuse axiña da poderosa ferramenta para a análise química que ía ser a espectroscopía.
Foi decisiva a súa contribución para a creación do Gabinete de Historia Natural, xérmolo do actual Museo de Historia Natural “Luis Iglesias” da Universidade de Santiago, e tamén para a dotación de gabinetes de Física e Química tanto para a universidade como para o ensino secundario.
Desenvolveu xa que logo súa intensa vida científica e académica en Galicia e con gran compromiso pola súa terra. En efecto, a aplicación práctica da ciencia foi unha das súas obsesións, dirixindo o seu traballo cara as implicacións á industria, a agricultura e a medicina. Trátase pois, dunha clara orientación cara ó ben común da súa terra que reflectirá en moitos dos seus traballos ao longo da súa dilatada actividade docente e investigadora.